Bosspel

Smokkelspel

Smokkelaars brengen waar langs de douane door het bos naar de afnemer.

Duur: 1 u 15 min
Deelnemers: 15–100
Begeleiders: 4 of meer
Licht: Bij daglicht

Leeftijd 9–99 jaarKlaarzetten 25 minBosMiddagAvondBasisschoolMiddelbare schoolVereniging & scouting

Naar de opstelling Spelkaart printen

Bank links, afnemer rechts, douane in het bos ertussen.

Het doel

Verdien als team zoveel mogelijk geld door waar ongezien langs de douane te smokkelen.

Zo leg je het uit

Het praatje voor de groep, in een minuut.

Jullie zijn smokkelaars. Bij de bank haal je één stuk smokkelwaar, en dat breng je door het bos naar de afnemer aan de andere kant, die je ervoor betaalt. Daartussen loopt de douane. Word je getikt, dan ben je je waar kwijt en moet je terug naar de bank. Goud levert het meeste op, maar is ook het makkelijkst te zien. Aan het eind telt elk team zijn geld.

Wat je nodig hebt

Smokkelwaar in drie waardes: bijvoorbeeld wasknijpers (10), knikkers (25) en gouden kaartjes of een blikje (100)
Speelgeld voor de afnemer
Hesjes of een pet voor de douane
Twee tafels of kleden: de bank en de afnemer
Afzetlint voor de bosgrenzen en een fluitje

Wat je vooraf regelt

Zet aan de ene kant van het bos de bank neer en aan de andere kant de afnemer, zo'n 60 meter uit elkaar. Daartussen ligt het smokkelgebied, met natuurlijke grenzen of lint aan de zijkanten. Maak de dure waar groter of opvallender dan de goedkope, zodat smokkelaars moeten kiezen tussen veilig en rijk. Leg per team een bakje bij de afnemer waar het verdiende geld in gaat.

Zo zet je het terrein uit

Bos · 80 × 60 m · 80 onderdelen

Wat heb je nodig

Wie van de leiding waar staat

Een bankier bij de bank die de waar uitdeelt en het tempo bewaakt.
Een afnemer die betaalt, de prijzen bijhoudt en halverwege omroept.
Twee begeleiders tussen de bomen als douane of als toezicht op de douane.

Zo verloopt het

Smokkelaars halen per keer één stuk waar op bij de bank en laten het in hun hand of zak zien bij vertrek.
De douane mag smokkelaars tikken in het hele smokkelgebied, maar niet binnen drie meter van de bank of de afnemer.
Wie getikt wordt, geeft zijn waar af aan de douane en loopt met lege handen terug naar de bank.
Bij de afnemer lever je de waar in en gaat het bedrag in het bakje van je team.
Halverwege roept de afnemer nieuwe prijzen om: wat eerst weinig waard was, kan nu goud zijn.
Na de speeltijd telt elk team zijn geld. De douane telt de onderschepte waar voor een eigen score.

Varianten

Smokkelroutes: de afnemer betaalt dubbel voor waar die via een bepaalde boom binnenkomt, en de douane weet dat.
Laat de douane uit de groep komen en wissel na twintig minuten, zodat iedereen beide rollen speelt.
In de schemering met zaklampen: wie beschenen wordt en bij naam genoemd, is getikt.

Veiligheid en afspraken

Spreek de grenzen af met lint of natuurlijke grenzen en loop ze samen een keer af.
Tikken, niet vastpakken — ook niet als iemand zijn waar niet wil afgeven.
Een begeleider bij de bank en één bij de afnemer, zodat er altijd iemand op een vaste plek staat.

Tips van de leiding

Het spel wordt pas spannend als de douane te weinig mensen heeft om alles te zien. Ongeveer één douanier per vijf smokkelaars werkt goed.
Leg de dure waar in een kistje met slot bij de bank: smokkelaars moeten eerst iets doen om het te krijgen, zoals een raadsel oplossen.

Na afloop

Tel het geld per team en maak de winnaar bekend bij het eten. Vraag de douane welke smokkelaars ze het vaakst zagen, en de smokkelaars welke route het veiligst was.