Bosspel

Levend Kolonisten

Grondstoffen verzamelen in het bos en ruilen om als eerste een dorp te bouwen.

Duur: 2 uur
Deelnemers: 16–80
Begeleiders: 5 of meer
Licht: Bij daglicht

Leeftijd 10–99 jaarKlaarzetten 40 minBosVeldMiddagBasisschoolMiddelbare schoolVereniging & scouting

Naar de opstelling Spelkaart printen

Vijf grondstofposten in het bos, de bouwplaats in het midden.

Het doel

Verzamel grondstoffen, ruil slim met andere teams en haal als eerste tien punten aan gebouwen.

Zo leg je het uit

Het praatje voor de groep, in een minuut.

Elk team bouwt een dorp. Daarvoor heb je hout, steen, graan, wol en erts nodig, en die haal je bij de vijf posten in het bos. Bij een post gooi je met de dobbelsteen: gooi je vijf of zes, dan krijg je een kaartje. Pas op voor de rovers — die mogen onderweg één kaartje van je afpakken. Bij de bouwplaats koop je straten, dorpen en steden. Het eerste team met tien punten wint. Ruilen met andere teams mag overal, behalve bij de posten.

Wat je nodig hebt

Grondstofkaartjes in vijf kleuren: hout, steen, graan, wol, erts — zo'n 40 per soort
Een dobbelsteen per post
Een bouwkaart per team met de prijzen: straat (1 hout, 1 steen), dorp (1 hout, 1 steen, 1 graan, 1 wol), stad (2 graan, 3 erts)
Hesjes voor de rovers
Een scorebord bij de bouwplaats

Wat je vooraf regelt

Richt vijf grondstofposten in, verspreid over het bos, elk met een begeleider, een dobbelsteen en een stapel kaartjes van één soort. Zet de bouwplaats centraal, bijvoorbeeld op een open plek of aan de bosrand, met een scorebord. Maak één grondstof schaars door die post minder kaartjes te geven: dan moet er gehandeld worden, en dat is waar het spel om draait.

Zo zet je het terrein uit

Bos · 80 × 60 m · 83 onderdelen

Wat heb je nodig

Wie van de leiding waar staat

Vijf postbeheerders, één per grondstof, met dobbelsteen en kaartjes.
Eén begeleider bij de bouwplaats die de punten bijhoudt en de gebouwen verkoopt.
Twee of drie rovers met een hesje, verspreid door het bos.

Zo verloopt het

Teams van vier tot acht krijgen een bouwkaart en sturen spelers naar de posten.
Bij een post gooi je één keer met de dobbelsteen. Vijf of zes: je krijgt een kaartje. Anders ga je naar een andere post of wacht je een minuut.
Rovers (leiding of een paar spelers met een hesje) mogen spelers tikken die met kaartjes rondlopen. Wie getikt wordt, geeft één kaartje naar keuze af.
Bij de bouwplaats leveren teams grondstoffen in: een straat is 1 punt, een dorp 2 punten, een stad 4 punten. Een stad mag alleen op een eigen dorp.
Ruilen met andere teams mag overal behalve bij de posten. Een ruil is pas geldig als de kaartjes zijn overhandigd.
Het eerste team met tien punten wint. Is er na twee uur geen winnaar, dan wint het team met de meeste punten.

Varianten

Een 'handelspost' waar je vier gelijke kaartjes inruilt voor één naar keuze, zodat een team nooit helemaal vastloopt.
Ontwikkelingskaarten: voor 1 graan, 1 wol en 1 erts krijg je een verrassing, zoals een extra worp of een rover die voor jou werkt.
Voor jongere groepen: laat de dobbelsteen weg en geef bij elke post een kaartje na een korte opdracht.

Veiligheid en afspraken

Posten op roepafstand van elkaar, en een begeleider bij elke post.
Spreek een drinkpauze af halverwege; twee uur door het bos rennen is lang.
Rovers tikken, ze pakken niets zelf af — de getikte speler kiest welk kaartje hij afgeeft.

Tips van de leiding

Hang bij de bouwplaats een groot scorebord op. Teams die zien dat een ander bijna wint, gaan ineens wél ruilen.
Laat postbeheerders af en toe roepen welke grondstof op is. Dat houdt de markt in beweging.

Na afloop

Maak de winnaar bekend en laat elk team vertellen wat de beste ruil van de middag was. Tel de kaartjes terug per post, dan kun je het spel een volgend kamp opnieuw gebruiken.